Systematic Layout Planning – proces

Layout – tym razem procedura

W poprzednich wpisach na blogu wyjaśniałem, czym jest dobry layout zakładu (link tutaj) oraz jakie są korzyści ze strukturalnego, zorganizowanego podejścia do planowania układu przestrzennego firmy jako alternatywy do kompulsywnych, pilnych zmian układu na skutek nagłych decyzji (link tutaj). Jeżeli nie miałeś jeszcze okazji zapoznać się z tymi krótkimi publikacjami – zrób to teraz.

Po wprowadzeniu w tematykę layoutu czas na praktyczne rozwiązania, które mogą ułatwić codzienną pracę. Wiemy już, że layout nie może być efektem „doklejania” kolejnych procesów, ale że musi być przemyślany i zaplanowany. Planowanie procesu planowania – za każdym razem od nowa – byłoby zwykłą stratą czasu lub niezwykłą stratą potencjału ludzkiego. Z pomocą przychodzą gotowe wzorce, a takowy istnieje, jeżeli chodzi o planowanie przestrzenne w firmie.

SLP (ang. Systematic Layout Planning)

Systematic Layout Planning, czyli wzorzec Systematycznego Planowania Layoutu to zorganizowana, spisana, powtarzalna metoda. SLP składa się z kilku faz, zestawu procedur, zbioru zasad co do identyfikacji, oceny oraz wizualizacji elementów układu przestrzennego. Koncepcja SLP została stworzona przez Richarda Muthera w latach 50-tych poprzedniego wieku. Pomimo tego, ze względu na swój uniwersalny charakter, ma zastosowanie również w naszych czasach. Po takim rysie historycznym można by się spodziewać rozwiązań z kategorii pen and paper (piór i papier). Tak też będzie w dużym stopniu. SLP przypomina podejście Lean Manufacturing, gdzie większość zapisów i pracy twórczej wykonuje się odręcznie. Niemniej SLP doczekało się również narzędzi informatycznych, które współpracują z ogólnie stosowanymi aplikacjami typu AutoCAD.

O samym SLP, o jego autorach, o historii koncepcji możecie sobie poczytać na Wikipedii w wersji skróconej lub zagłębić się w metodykę na stronach RICHARD MUTHER & ASSOCIATES. Niestety większość materiałów dotyczących SLP zostało zapisanych w języku angielskim. Skrócone wersje dostępne są również w innych językach, ale wśród nich nie ma jeszcze języka polskiego. Pracuję nad tym :). Mam też nadzieję, że serią tych krótkich postów uda mi się na tyle przybliżyć istotę tej metody, abyś mógł zacząć stosować ją w praktyce. Nie ma jak przepracować temat na prawdziwych danych i problemach.

4 fazy SLP

Planowanie layoutu realizowane jest w formie czterech etapów. Pomimo logicznej sekwencji tych faz, w praktyce, w celu maksymalizacji efektu, bardzo często etapy będą się na siebie nakładały. Przykładowo rozpoczęcie pracy z layoutem szczegółowym nie będzie wymagało 100% zakończenia prac z layoutem ogólnym. Podobnie – rozpoczęcie prac z layoutem koncepcyjnym (blokowanym) nie będzie uzależnione od wyboru lokalizacji.

  • Lokalizacja (faza 1)

W fazie pierwszej należy ustalić konkretne miejsce, które będzie podlegać planowaniu co do zagospodarowania. Intuicja podpowiada, że chodzi o zupełnie nowe miejsce, co wiąże się z procesem zakupu, wszelkimi koniecznymi zgodami – w skrócie – czymś zupełnie nowym. Niekoniecznie. Częściej mamy do czynienia z reorganizacją, czyli z bieżącymi istniejącymi obiektami (budowlami, budynkami). Przykładem może być wątpliwość, czy przy zmianie profilu produkcyjnego oraz spodziewanych strategicznych transferach produkcji magazyn powinien zostać tam, gdzie jest teraz, czy może powinien zamienić się miejscem z jakimś obszarem produkcyjnym.

  • Layout Ogólny (faza 2)

Faza druga to ustalenia ogólne, powierzchowne, koncepcyjne. Na tym etapie już pojawia się zagadnienie przepływów pomiędzy obszarami oraz wzajemnych relacji – potrzeby wzajemnej bliskości w layoucie. Ten etap jest często nazywany layoutem blokowym, layoutem wstępnym lub alokacją obszarów.

  • Layout Szczegółowy (faza 3)

W layoucie szczegółowym obowiązkowo pojawi się konkretna maszyneria, instalacje i wyposażenie ze szczegółowym umiejscowieniem na planie. Podobnie stanie się z funkcjami pomocniczymi i usługami. Szczegółowy layout przybiera formę rysunków wykonywanych coraz częściej przy użyciu oprogramowania. Chociaż w pracach przygotowawczych w ramach tej fazy popularne będą również makiety i układanie planu za zasadzie puzzle.

  • Wdrożenie zmiany (faza 4)

W ostatniej fazie następuje przygotowanie planu instalacji layoutu, ubieganie się o akceptację, zgody oraz wykonywanie wszystkich potrzebnych fizycznych przemieszczeń. Instalowanie bez zabezpieczonego finansowania jest skazane na porażkę, dlatego krytyczne jest właściwe budżetowanie w ramach akceptacji planowanej zmiany.

 Powtarzalny wzorzec SLP

SLP to wzorzec lub zestaw procedur. Wzorzec ma zastosowanie w dwóch z czterech wyżej wymienionych faz – konkretnie w fazie layoutu ogólnego oraz szczegółowego. Wzorzec zbudowany jest na pięciu krokach, z których każdy wymaga określonych danych wejściowych (wsadowych), co jednocześnie określa, jakie dane będą wymagane do wykonania całej procedury. Cała koncepcja bazuje na zdrowym rozsądku, więc nie znajdziemy tu zbyt wielu nowych definicji i twierdzeń. Jedynie (aż) logika ubrana w powtarzalną sekwencję (w proces).

Procedura SLP

W przypadku każdego layoutu wyszczególnić można trzy uniwersalne elementy: relacje, przestrzeń i dostosowania. Każdy z tych elementów ma swoje miejsce w opisywanym procesie. W przypadku relacji istotny jest wzajemny (względny) stopień bliskości pomiędzy analizowanymi obiektami i funkcjami. Tutaj zasada jest prosta – jeżeli jakieś dwa elementy muszą być blisko siebie, to należy to zapewnić już na etapie planowania. Kwestia przestrzeni wydaje się intuicyjna. Niestety budynki nie są z gumy, nawet w fabryce gumy do żucia :). Oczekiwania co do przestrzeni to jedno, a rzeczywistość to drugie, co prowadzi do trzeciego elementu (zasady), czyli zarówno konieczności jak i potrzeby dostosowań i modyfikacji. Jak widać ten proces odbiega od zbyt częstego scenariusza, gdy nagle, nie wiadomo skąd, pojawia się nowy layout, z którym należy żyć od dnia następnego. Zaprezentowany proces może wydawać się żmudny i czasochłonny. W zestawieniu z konsekwencjami nieoptymalnego tworzenia layoutów ten wydatek energetyczny zwróci się na pewno z nawiązką. W kolejnych wpisach szczegóły odnośnie poszczególnych kroków procedury.

Author: Aleksander
13 lat międzynarodowego doświadczenia biznesowego, skoncentrowanego w szczególności na zarządzaniu operacyjnym w obszarach łańcuchów dostaw i logistyki. Od specjalisty, lidera pierwszej linii, superwizora, przez menedżera działu, do dyrektora grupy zarządzającego sześcioma zakładami w czterech krajach. Obecnie niezależny konsultant i interim manager wspierający w optymalizacji procesów biznesowych zarówno firmy z segmentu MSP, jak i korporacje.

Dodaj komentarz

Zapraszamy do współpracy!